ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ, ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ WIN-WIN
Οι πρώτες 100 ημέρες…
Μια παράδοση…
Ο πρόεδρος εμφανίζεται ενώπιον του Τύπου…
Για ακόμη μία φορά, εκείνο το επιβλητικό κτίριο, μια μεγάλη αίθουσα, δεκάδες δημοσιογράφοι και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης στο βήμα.
«Θα επιστρέφουμε εδώ κάθε 100 ημέρες…»
Τι μου έμεινε μετά από δυόμισι ώρες;
Είναι ακόμη νωρίς, αλλά… Το κυρίαρχο συναίσθημα της συνάντησης ήταν η έμφαση στο ότι «οι Ελληνοκύπριοι δεν ανταποκρίνονται»…
Ιθαγένεια για τα παιδιά μικτών γάμων…
Νέα οδοφράγματα…
Η δυνατότητα των παιδιών να παίζουν αθλητισμό…
Όμως, κυρίως, η κατ’ αρχήν αποδοχή της εκ περιτροπής προεδρίας και της αποτελεσματικής συμμετοχής στο πλαίσιο της πολιτικής ισότητας…
Τέσσερα θέματα…
Δέκα θέματα…
«Προτείνουμε, θέλουμε, προσφέρουμε, αλλά από την άλλη πλευρά δεν γίνεται κανένα βήμα…»
Σήκωνα το χέρι μου για αρκετή ώρα, αλλά δεν μου απηύθυναν τον λόγο.
Αυτό που με απασχολούσε ήταν το εξής: πώς θα αποδεχθεί ο Ελληνοκύπριος ηγέτης τις «τέσσερις προτάσεις για τη μεθοδολογία της λύσης»;
Δηλαδή, πώς θα λειτουργήσει αυτή η διαδικασία στην πράξη;
Αρκεί ένα προφορικό «εντάξει, το αποδέχομαι κατ’ αρχήν»;
Ή θα απαιτηθεί γραπτή, δεσμευτική δέσμευση;
Θα ξεκινήσουν επίσημες διαπραγματεύσεις σε αυτό το σημείο ή θα ανοίξει ένας νέος κύκλος αβεβαιότητας;
Ελπίδα και «αναγέννηση»
Παρά την εμπειρία των πρώτων 100 ημερών, ο Ερχιουρμάν δεν είναι απαισιόδοξος.
Είναι αισιόδοξος, ανθεκτικός, ακόμη και αποφασισμένος.
«Ό,τι κι αν λέει ο καθένας, αυτήν την πενταετία θα τη διαμορφώσουμε ως μια περίοδο αναγέννησης για τους Τουρκοκύπριους», λέει.
Δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη αισιοδοξία· είναι μια σοβαρή δήλωση αυτοπεποίθησης.
«Θα εργαστούμε με νόημα, σοβαρότητα και προσανατολισμό στο αποτέλεσμα…»
«Για τη λύση…»
«Για τις σχέσεις με τον κόσμο…»
«Για την ορατότητα των Τουρκοκυπρίων…»
«Ώστε η θεσμική δομή και η ταυτότητα να αποτελούν πηγή υπερηφάνειας και όχι ανησυχίας…»
Ορολογία ή αλλαγή πορείας;
Στο σημειωματάριό μου έγραψα μία λέξη: Απόχρωση.
Οι σχέσεις με την Τουρκία είναι το πιο ενδιαφέρον θέμα.
Ο Ερχιουρμάν περιγράφει αυτό το πεδίο ως «απόχρωση στην ορολογία».
Σαν μια λεπτή διαφορά…
Ίσως με την έννοια ότι «δεν υπάρχει ανοιχτή σύγκρουση, αλλά δεν λέμε και ακριβώς τα ίδια».
Πρόκειται για δεξιοτεχνία στη χρήση των λέξεων.
Γιατί, κατά τη γνώμη μου, το ζήτημα είναι πολύ βαθύτερο από μια απλή διαφορά ορολογίας.
Ο Ερχιουρμάν μιλά για μια ομοσπονδιακή σύμπραξη βασισμένη στην πολιτική ισότητα.
Η κυβέρνηση στην Άγκυρα, αντίθετα, διακηρύσσει πολιτικό διαχωρισμό, αγνοώντας τη βούληση του 63% των Τουρκοκυπρίων· με άλλα λόγια, προσκολλάται στο στάτους κβο.
Αυτό δεν είναι πια απόχρωση.
Είναι διαφορά κατεύθυνσης…
Win-win ή lose-lose;
Δύο αγγλικοί όροι: win-win ή lose-lose.
«Ή κερδίζουμε όλοι μαζί ή χάνουμε όλοι μαζί…»
Δεν με πείθει απόλυτα αυτό.
Το ίδιο νιώθουν και αρκετοί συνάδελφοι στην αίθουσα…
Γιατί, στο τέλος της ημέρας, συνήθως δεν χάνουμε όλοι μαζί.
Τις περισσότερες φορές, χαμένοι είναι οι Τουρκοκύπριοι.
Όχι η Τουρκία…
Όχι η Ελλάδα…
Όχι το Ηνωμένο Βασίλειο…
Ούτε καν η Κυπριακή Δημοκρατία…
Δεκαοκτώ ξεχωριστές ομάδες εργασίας
Έχουν συσταθεί δεκαοκτώ ξεχωριστές ομάδες εργασίας.
Περιουσιακό, πολιτισμός, οικονομία και πολλά ακόμη…
Ίσως αυτό να είναι το πιο απτό επίτευγμα των «πρώτων 100 ημερών».
Θα ήθελα να ανακοινωθούν με ονόματα και ειδικότητες όλα τα μέλη αυτών των ομάδων.
Για παράδειγμα, η «Μονάδα Παρακολούθησης Δημόσιας Διοίκησης και Παραπόνων Πολιτών» δέχθηκε 119 αιτήσεις.
Δεν είναι ένας συνηθισμένος αριθμός.
Υπάρχει σοβαρή δυναμική, μια αξιοσημείωτη συλλογική προσπάθεια.
Πρώτο ερώτημα: οι απαγορευμένοι στην Τουρκία
Διανοούμενοι, δημοσιογράφοι, γιατροί, συνδικαλιστές που τους έχει απαγορευτεί η είσοδος στην Τουρκία…
Φυσικά, τέθηκε και αυτό το θέμα.
Ήταν η πρώτη ερώτηση…
Ο Ερχιουρμάν είπε ότι συζήτησε το ζήτημα με τον Τούρκο αντιπρόεδρο τόσο στην Άγκυρα όσο και στη Λευκωσία.
«Μου ειπώθηκε ότι θα υπάρξει απάντηση, περιμένω», ανέφερε.
Ας δούμε…
Ελπίζω τουλάχιστον να δείξουν τον στοιχειώδη σεβασμό και να απαντήσουν, χωρίς να χαλάσουν το κλίμα…
Το πραγματικό ερώτημα: ομοσπονδία ή αδιέξοδο;
Ο Ερχιουρμάν αναφέρθηκε συχνά σε παλαιότερες δηλώσεις του, λέγοντας:
«Αυτά που λέω τώρα, τα έλεγα και στην προεκλογική περίοδο».
Μάλιστα, γύρισε προς τους δημοσιογράφους και είπε:
«Αν υπάρχει διαφορά, θυμίστε μου τι έλεγα παλαιότερα».
Όχι επειδή θεωρώ ότι υπάρχει ασυνέπεια, αλλά επειδή το θεωρώ κρίσιμο για το μέλλον, ανέσυρα από το αρχείο αυτή τη φράση:
«Όσο τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ παραμένουν αμετάβλητα, η πρόταση μιας φόρμουλας πέραν της ομοσπονδίας σε καθιστά μέρος του αδιεξόδου και όχι της λύσης, ανεξαρτήτως της ειλικρίνειας της άλλης πλευράς».
Άρα, το σωστό ερώτημα δεν είναι:
«Ομοσπονδία ή δύο κράτη;»
Το σωστό ερώτημα είναι:
«Ομοσπονδία ή αδιέξοδο;»
Αυτή η υπενθύμιση απευθύνεται προς την Άγκυρα, η οποία έχει κάνει τη ζωή του Ερχιουρμάν εξίσου δύσκολη με εκείνη του Ελληνοκύπριου ηγέτη…
Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στις 03.02.2026