ΕΙΝΑΙ Ο ΔΩΡΟΔΟΚΟΥΜΕΝΟΣ ΕΝΟΧΟΣ ΚΑΙ Ο ΔΩΡΟΔΟΚΟΣ ΑΘΩΟΣ;

Μετά τις επιτυχημένες επιχειρήσεις της Οικονομικής Αστυνομίας, το ερώτημα που ακούγεται ολοένα και πιο συχνά τον τελευταίο καιρό είναι: «Γιατί συλλαμβάνονται οι δωροδοκούμενοι αλλά όχι οι δωροδόκοι;»

Η απάντηση βρίσκεται στο Άρθρο 154 του Ποινικού Κώδικα.

***

«Δωροδοκία», «Διαφθορά», «Ρουσφέτι», «Κλοπή», «Παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή» και άλλα…

Τα παραπάνω συνοψίζουν μερικά από τα σημαντικότερα συμπτώματα της «κοινωνικής παρακμής» – της σταδιακής αποδυνάμωσης και υποβάθμισης των αξιών που μια κοινωνία συμφώνησε, αποδέχτηκε και εσωτερίκευσε από το παρελθόν μέχρι σήμερα.

Όσο η κοινωνία απομακρύνεται από την ταυτότητα και τις αξίες της, τόσο πράγματα που θεωρούνται «ντροπιαστικά», «εγκληματικά» ή «επαίσχυντα» πολλαπλασιάζονται και κανονικοποιούνται, δημιουργώντας αναπόφευκτα έναν φαύλο κύκλο καθώς αυτές οι «ντροπιαστικές πράξεις» εξαπλώνονται.

Τα συναισθήματα «ντροπής» και «εξευτελισμού» αντικαθίστανται όλο και περισσότερο από αδιάντροπη προκλητικότητα. Η αίσθηση του ανήκειν στην κοινωνία μειώνεται.

***

Φυσικά, αυτή η κατάσταση, που απαιτεί εις βάθος εξέταση από κοινωνιολόγους, είναι εμφανής εδώ και καιρό στη βόρεια Κύπρο.

Ειδικά τα τελευταία 5-10 χρόνια, εμφανίζονται σχεδόν καθημερινά αναφορές για «δωροδοκία, απάτη, διαφθορά, νεποτισμό, ρουσφέτι».

Κάτι που βλέπεις κάθε μέρα γίνεται όλο και πιο «φυσιολογικό», πιο «αναμενόμενο», πιο «συνηθισμένο».

Βέβαια, πάντα υπάρχει ένα κομμάτι της κοινωνίας που αντιστέκεται σε αυτή την κατάσταση και αρνείται να την αποδεχτεί· όμως, να κατηγορούμε τους πολίτες ρωτώντας «γιατί δεν αντιδράτε;» και ουσιαστικά να τους κηρύσσουμε συνένοχους, δεν λύνει το πρόβλημα.

***

Ήταν μακριά η εισαγωγή… Αφήνοντας το ζήτημα της κοινωνικής παρακμής στους ειδικούς, τους κοινωνιολόγους και τους ειδήμονες, θα στρέψω την προσοχή μου στο συγκεκριμένο θέμα που θέλω να συζητήσω.

Μερικά από τα παραπάνω συμπτώματα πήραν σάρκα και οστά πρόσφατα και έπαψαν να είναι απλές φήμες, χάρη στις επιχειρήσεις της Οικονομικής Αστυνομίας, που βασίστηκαν σε πληροφορίες και ευρήματα που συγκέντρωσαν μέσω δικών τους ερευνών.

Με τη σύλληψη του Προέδρου της Κεντρικής Επιτροπής Διαγωνισμών για δωροδοκία, το ερώτημα που εμφανίζεται συνεχώς στα σχόλια ειδήσεων και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι: «Που είναι οι δωροδόκοι ενώ συλλαμβάνονται οι δωροδοκούμενοι;»

Πράγματι, δεν είναι και οι δύο πλευρές ένοχες; Πού είναι;

Η απάντηση βρίσκεται στις διατάξεις του «Νόμου Περί Αποτελεσματικής Μετάνοιας» στο Κεφάλαιο 154 του Ποινικού Κώδικα.

***

Το Άρθρο 101Β, παράγραφος 1 του νόμου αναφέρει:

«Εάν δημόσιος υπάλληλος που δέχτηκε δωροδοκία ενημερώσει την αστυνομία ή την Εισαγγελία για το περιστατικό πριν οι επίσημες αρχές μάθουν γι’ αυτό, και πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε έρευνα, και εάν παραδώσει τα αγαθά, χρήματα ή οτιδήποτε άλλο που είναι αντικείμενο της δωροδοκίας, ή την αντίστοιχη αξία του, στις αρχές, δεν θα ασκηθεί ποινική δίωξη εναντίον του για το αδίκημα της δωροδοκίας. Σε αυτή την περίπτωση, τα αγαθά, χρήματα ή οτιδήποτε άλλο που αποτελεί αντικείμενο της δωροδοκίας θα κατάσχονται από το δικαστήριο μετά από αίτημα της Εισαγγελίας. Ωστόσο, το γεγονός ότι δεν ασκείται ποινική δίωξη εναντίον του προσώπου που δέχτηκε τη δωροδοκία για τους λόγους που αναφέρονται παραπάνω δεν εμποδίζει την ποινική δίωξη του προσώπου που έδωσε τη δωροδοκία».

Η παράγραφος 2 του Άρθρου 101Β του Νόμου αναφέρει:

«Δημόσιος υπάλληλος που συμφώνησε με κάποιον να δεχτεί δωροδοκία δεν θα υπόκειται σε ποινική δίωξη για δωροδοκία εάν ενημερώσει την αστυνομία ή την Εισαγγελία για την κατάσταση πριν οι επίσημες αρχές μάθουν γι’ αυτό και πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε έρευνα σχετικά με αυτό. Ωστόσο, η μη δίωξη δημόσιου υπαλλήλου που συμφώνησε να δεχτεί δωροδοκία υπό τις περιστάσεις που περιγράφονται σε αυτή την παράγραφο δεν εμποδίζει τη δίωξη του προσώπου που συμφώνησε να δώσει τη δωροδοκία».

Το Άρθρο 101Β, παράγραφος 3 του νόμου αναφέρει επίσης:

«Εάν πρόσωπο που προσφέρει δωροδοκία ή συνάπτει συμφωνία με δημόσιο υπάλληλο σχετικά με αυτό, ενημερώσει την αστυνομία ή την Εισαγγελία για το περιστατικό πριν οι επίσημες αρχές μάθουν γι’ αυτό, και πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε έρευνα σχετικά με αυτό, δεν θα ασκηθεί ποινική δίωξη εναντίον του για το αδίκημα της προσφοράς δωροδοκίας. Σε αυτή την περίπτωση, τα αγαθά ή χρήματα που δόθηκαν ως δωροδοκία στον αποδέκτη θα επιστραφούν στον δωροδόκο με δικαστική απόφαση. Το γεγονός ότι δεν ασκείται ποινική δίωξη εναντίον του προσώπου που έδωσε τη δωροδοκία, ή που συνήψε συμφωνία με δημόσιο υπάλληλο σχετικά με αυτό για τους λόγους που ορίζονται σε αυτή την παράγραφο δεν εμποδίζει την ποινική δίωξη του δημόσιου υπαλλήλου που έλαβε τη δωροδοκία, ή που συνήψε συμφωνία να λάβει τη δωροδοκία».

***

Με άλλα λόγια, ο Ποινικός Κώδικας καλεί τα πρόσωπα που εμπλέκονται στο έγκλημα της «δωροδοκίας» να γίνουν «πληροφοριοδότες» σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια προκειμένου να αποκαλυφθεί αυτό το έγκλημα και τους επιτρέπει να επωφεληθούν από την «Αποτελεσματική Μετάνοια».

Έτσι, ακόμη και αν η δωροδοκία είναι μονομερής, τιμωρείται.

Σχεδόν όλες οι χώρες στον κόσμο έχουν τέτοιες διατάξεις στους νόμους τους. Νομοθέτες και αστυνομικές αρχές εμπλέκονται σε ένα είδος «συνεργασίας με τον δράστη» για να αποκαλύψουν συγκεκριμένα εγκλήματα.

Αυτό μπορεί να εξεταστεί από πολλές οπτικές γωνίες.

Ένας εγκληματίας ανταμείβεται επειδή αισθάνεται τύψεις για το έγκλημα στο οποίο συμμετείχε και το ομολογεί, αλλά ταυτόχρονα, εξασφαλίζει και την αποκάλυψη του εγκλήματος.

Την ίδια στιγμή, το πρόσωπο που ήταν συνένοχος στο έγκλημα δεν τιμωρείται.

Πιστεύω ότι είναι αρκετά αμφιλεγόμενο ερώτημα και από φιλοσοφική σκοπιά.

Αλλά τουλάχιστον αυτή την περίοδο, νομίζω ότι έχει γίνει πιο ξεκάθαρο ότι η απάντηση στα ερωτήματα που τίθενται δεν είναι «ότι προτιμά η αστυνομία» ή «ευνοϊκή μεταχείριση του δράστη».

Εν συντομία, εάν έχετε εμπλακεί ή έχετε γίνει μάρτυρας τέτοιου εγκλήματος, μπορείτε να αναφέρετε το περιστατικό στην αστυνομία εκμεταλλευόμενοι αυτόν τον νόμο.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στις 23.11.2025

Πηγή: «ΕΙΝΑΙ Ο ΔΩΡΟΔΟΚΟΥΜΕΝΟΣ ΕΝΟΧΟΣ ΚΑΙ Ο ΔΩΡΟΔΟΚΟΣ ΑΘΩΟΣ;»