ENGLISH (ΑΓΓΛΙΚΑ) TÜRKÇE (ΤΟΥΡΚΙΚΑ)
Ο Πρόεδρος Τουφάν Ερχιουρμάν, που συμπλήρωσε 100 ημέρες στην Προεδρία, οργάνωσε μακροσκελή συνέντευξη Τύπου για να περιγράψει τις πρώτες του κινήσεις.
Στο πρώτο μέρος της συνάντησης που διήρκεσε περίπου 2,5 ώρες, ο Ερχιουρμάν μίλησε για τις πρώτες εκατό ημέρες, ενώ στο δεύτερο απάντησε σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων.
Στο πρώτο σκέλος δεν είπε τίποτα καινούργιο. Γενικά ο Πρόεδρος περιέγραψε τις περιπέτειές του με τον ομόλογό του Νίκο Χριστοδουλίδη, χωρίς ίσως να χρησιμοποιήσει υπερβολικά κατηγορηματικό ύφος, αλλά η ουσία των λεγομένων του ήταν κάπως έτσι: «πρότεινα ένα σωρό πράγματα αλλά εκείνος δεν υποχωρεί».
Ο Erhürman, μιλώντας ειλικρινά για την κατάσταση σχετικά με τα νέα σημεία διέλευσης, εξήγησε ότι «δεν ήταν θετικό» το γεγονός ότι ο Ελληνοκύπριος ηγέτης έθεσε και το ζήτημα των Κοκκίνων, παρόλο που τα σημεία διέλευσης Λουρουτζίνας-Αθηαίνου-Αγλαντζιάς, τα οποία «είναι πιο απαραίτητα και επιθυμητά από τους Ελληνοκύπριους που έρχονται από τη Λεμεσό στη Λευκωσία», ήταν μέρος ενός πακέτου που περιελάμβανε ένα νέο πεζόδρομο στη Μια Μηλιά και στη Λευκωσία.
Πρόσθεσε ότι στην περιοχή υπάρχει ήδη χάρτης επί του οποίου γίνεται δουλειά, ότι έκαναν πολλαπλές προτάσεις, ότι η Τουρκία και η ΕΕ ανέλαβαν το κόστος των δρόμων, αλλά ο Χριστοδουλίδης είπε «ο δρόμος να μην περνά από την τουρκική πλευρά, ας περνά από τη νεκρή ζώνη, για να νιώθουν ασφαλείς οι πολίτες μας», πράγμα που δεν αποτελεί λογικό επιχείρημα, αφού χιλιάδες Ελληνοκύπριοι χρησιμοποιούν καθημερινά τους δρόμους στον βορρά. Νομίζω ότι δεν έχει και τόσο άδικο στα παράπονά του.
Αλλά αυτή είναι ακριβώς η μοίρα του βάλτου που λέγεται ΜΟΕ.
Οι παράλογες διαπραγματεύσεις και το σημείο στο οποίο καταλήγουμε πάντα είναι το ίδιο: ο φόβος των Ελλήνων για την «αναγνώριση της ΤΔΒΚ» και η επιμονή των Τούρκων ότι «είμαστε κυρίαρχοι»!
Επιστρέφοντας στην συνέντευξη τύπου, αναφέρθηκε σε όσα είπε η Μαρία Ολγκίν στο συνέντευξή της το Σαββατοκύριακο. Ο Τούφαν Ερχιουρμάν, δηλώνοντας ότι η Ολγκίν, όπως και ο ίδιος, έχει από καιρό πει ότι «χωρίς πρόοδο στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, η διάσκεψη 5+1 δεν θα συγκληθεί», τονίζει ότι βρίσκεται στο ίδιο μήκος κύματος με τον ΟΗΕ.
Δεν μπόρεσα να παρευρεθώ στη συνάντηση, αλλά αν είχα παρευρεθεί, θα είχα ρωτήσει ποιος ήταν ο σκοπός της συνάντησης 5+1, η οποία, όπως ειπώθηκε, θα πραγματοποιούνταν μετά την επίτευξη προόδου στα ΜΟΕ (Παγκόσμια Συμφωνία για τις Διαπραγματεύσεις).
Γιατί, όπως ο ίδιος δήλωσε, «δεν υπάρχει λόγος να πάμε στη Νέα Υόρκη για να ανοίξουμε μια πόρτα· μπορούμε να ανοίξουμε μια στη Λευκωσία».
Σε αυτή την περίπτωση, αν η πόρτα άνοιξε στη Λευκωσία, για ποιο λόγο θα συναντηθεί η ομάδα 5+1; Για να συζητήσει μια ομοσπονδιακή λύση, για παράδειγμα;
Τώρα, ο Ελληνοκύπριος ηγέτης, στο πακέτο των πέντε προτάσεων που έφερε στην τελευταία τριμερή συνάντηση, περιγράφει αυτή τη σύνοδο κορυφής ως επίσημη, όχι ανεπίσημη, και στο σχετικό σημείο δηλώνει: «Ας ανακοινωθεί η ημερομηνία της επίσημης διάσκεψης».
Όμως εδώ πέφτουμε πάνω σε προϋποθέσεις, γιατί ο Ερχιουρμάν, όπως ξέρετε, λέει ότι δεν θα καθίσει στο τραπέζι αν δεν γίνει δεκτή η μεθοδολογία των τεσσάρων σημείων του.
Οι δηλώσεις που έκανε πριν εκλεγεί για την πολιτική ισότητα, χωρίς να ταράξει πολύ τα νερά, μετά την εκλογή του εξελίχθηκαν στο «χωρίς εναλλασσόμενη προεδρία δεν γίνεται».
Ακόμα και οι υποστηρικτές που τον στήριξαν περισσότερο στην προεκλογική περίοδο αντιδρούν σε αυτό το αίτημά του.
Γιατί στο έγγραφο Γκουτέρες, κάτω από την ενότητα «διακυβέρνηση και κατανομή εξουσίας» που είναι ένα από τα έξι σημεία, γράφει «αποδοχή εναλλασσόμενης προεδρίας σε αναλογία 2:1 και αποτελεσματικής συμμετοχής». Αυτό είναι το αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο μείναμε στο Κραν Μοντανά.
Τώρα, πόσο σωστό βήμα είναι να λες «με τίποτα δεν γυρίζω στο Κραν Μοντανά» και να βάζεις ως «προϋπόθεση» ένα θέμα που εκεί ήταν αντικείμενο διαπραγμάτευσης;
Ο Χριστοδουλίδης, με τον οποίο συναντηθήκαμε πριν λίγες εβδομάδες στο Στρασβούργο, είπε ότι δεν έχει κανένα πρόβλημα με την πολιτική ισότητα, αλλά το θέμα της εναλλασσόμενης προεδρίας είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης και τόνισε ότι αρνείται να παρουσιαστεί ως προϋπόθεση.
Συνέχισε λέγοντας: «Το πιο σημαντικό θέμα για μένα είναι η ασφάλεια και οι εγγυήσεις. Κι εγώ θέλω την αποχώρηση των στρατευμάτων και την κατάργηση των εγγυητών με δικαίωμα μονομερούς επέμβασης. Τι θα γινόταν αν έλεγα ότι χωρίς αυτό δεν κάθομαι στο τραπέζι; Απλά δεν θα καθόμασταν ποτέ».
Πράγματι, ο ίδιος ο Ερχιουρμάν αντέδρασε σε μια τέτοια δήλωση του Χριστοδουλίδη στις πρώτες μέρες της θητείας του, λέγοντας: «Δεν θα εγκαταλείψουμε το ζήτημα των εγγυήσεων».
Στη νέα συνεταιρική σχέση θα υπάρχουν εγγυήσεις, αλλά όταν τα συνδέεις όλα μαζί και τα ανακατεύεις, καταλήγεις σε προτάσεις που χάνουν το νόημά τους.
Ο Ερχιουρμάν τόνισε σε αυτό το σημείο, και στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, ότι κατ’ αρχήν είναι αντίθετος σε ένα σύστημα στο οποίο οι Τουρκοκύπριοι δεν θα μπορούν ποτέ να γίνουν πρόεδροι.
Ο Ερχιουρμάν, ο οποίος ανέφερε τα λόγια του πρώην Ελληνοκύπριου ηγέτη Αναστασιάδη στο Κρανς Μοντάνα, «Είμαι κατηγορηματικά αντίθετος στην πολιτική ισότητα», συνεχίζει να το επαναλαμβάνει, αλλά κατά τη γνώμη μου, αυτό δεν είναι παρά μια απλοϊκή αντίληψη του τύπου «Όλοι οι Ελληνοκύπριοι ηγέτες είναι αντίθετοι με αυτό». Παρεμπιπτόντως, δεν θυμάμαι μια τέτοια δήλωση από το Κρανς Μοντάνα, αλλά ήταν ένα πολύ συζητημένο θέμα εκεί.
Μάλιστα, στις 10 Φεβρουαρίου 2020, ο Αναστασιάδης έκανε δήλωση λέγοντας: «Αποδεχόμαστε την πολιτική ισότητα, αυτό που δεν αποδεχόμαστε είναι η πολιτική ανισότητα».
Το θέμα είναι το εξής: Το πιο σημαντικό θέμα για τους Τουρκοκύπριους είναι η διακυβέρνηση και κατανομή εξουσίας.
Για τους Ελληνοκύπριους, από το 1974 και μετά, είναι η Ασφάλεια και οι Εγγυήσεις. Αυτά τα δύο θέματα, στη μεγάλη ανταλλαγή, έχουν φτάσει στο τραπέζι ακριβώς όπως στο Κραν Μοντανά και περιλαμβάνονται στο έγγραφο Γκουτέρες.
Επομένως, σε αυτό το σημείο μπαίνει στο παιχνίδι και η Τουρκία.
Ο Σερχάτ Ιντζιρλί, που έθεσε την καλύτερη ερώτηση στη χθεσινή συνάντηση, ρώτησε τον Πρόεδρο: «Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ εσάς και της Τουρκίας όσον αφορά το κυπριακό;»
Ο Σερχάτ, υπενθυμίζοντας ότι τα Υπουργεία Εξωτερικών της Τουρκίας και της ΤΔΒΚ είχαν εκδώσει κοινή δήλωση σχετικά με την παράταση της εντολής της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ για ένα ακόμη έτος και ότι η δήλωση αυτή έδινε έμφαση στη λύση των δύο κρατών, έθεσε ένα ερώτημα, η απάντηση στο οποίο ήταν αρκετά σημαντική.
Σχολιάζοντας τις δηλώσεις που έγιναν σχετικά με την Ειρηνευτική Δύναμη ως «αμοιβαιότητα», είπε: «Η τουρκική Προεδρία δεν εξέδωσε δήλωση, ούτε και εγώ». Ο Ερχιουρμάν, ο οποίος απέρριψε το θέμα λέγοντας: «Ο Ταχσίν χειρίζεται τα συνοριακά ζητήματα για εμάς», είπε ότι υπήρχαν μόνο «αποχρώσεις στην ορολογία» μεταξύ της Τουρκίας και της ΤΔΒΚ σχετικά με τη λύση.
Αυτή ακριβώς η φράση με ώθησε να γράψω τη στήλη μου αυτή τη σκονισμένη μέρα.
Επειδή έχουμε αρκετή εμπειρία για να καταλάβουμε ότι οι «αποχρώσεις» δεν είναι απλώς διαφορές στην ορολογία.
Η Τουρκία και όσοι στο νησί αντιτίθενται σε μια λύση υποστηρίζουν μια λύση δύο κρατών, δηλαδή τη θέση ενός ξεχωριστού κράτους στο νησί.
Ο Tufan Erhürman, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος για 10 χρόνια και στη συνέχεια έγινε ηγέτης του κόμματος που κέρδισε τις εκλογές, το CTP, υποστηρίζει μια ομοσπονδιακή λύση, δηλαδή την «επανένωση».
Όσο αντίθετα είναι η διαίρεση με την ένωση, τόσο αντίθετες είναι και οι «αποχρώσεις» μεταξύ Τουφάν Ερχιουρμάν και Τουρκίας.
Γιατί η Τουρκία λέει επίμονα και συστηματικά ότι «η ομοσπονδία πέθανε, η λύση των δύο κρατών είναι η πιο ρεαλιστική λύση».
Ο Τουφάν Ερχιουρμάν, αν και αποφεύγει να είναι σαφής, αν μιλήσουμε με βάση τη μεθοδολογία των τεσσάρων σημείων του, προωθεί την ομοσπονδιακή λύση. Τον επικρίνω επειδή δεν είναι ξεκάθαρος σε αυτό το σημείο, αλλά αν αύριο ο Χριστοδουλίδης πει «έλα ρε φίλε, τα αποδέχτηκα όλα», αυτό που θα συζητηθεί είναι η ομοσπονδία.
Μιλώντας καλόπιστα, δεν ξέρω, όταν έρθει εκείνη η μέρα, αν θα βάλει και άλλες προϋποθέσεις!
Ωστόσο, κατά την άποψή μου, οι «αποχρώσεις» μεταξύ αυτού και της Τουρκίας δεν είναι ορολογικές.
Επιπλέον, το να περιγράψουμε αυτές τις αποχρώσεις ως «ορολογικές» θα ήταν, το λιγότερο, ατυχές, διότι στην πολιτική ορολογία, μια ομοσπονδία ονομάζεται ομοσπονδία και ένα ξεχωριστό κράτος ονομάζεται ξεχωριστό κράτος· δεν υπάρχει «Σουλεϊμάν» ανάμεσα τους!
Ωστόσο, σε αυτό το σημείο, με βάση το γεγονός ότι το κυπριακό ζήτημα είναι ένα διεθνές πρόβλημα, θα ήταν αφελές να πιστεύουμε ότι ο Τούφαν Ερχουρμάν μόνος του θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα.
Ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων, το μικρότερο και πολιτικά πιο αδύναμο μέρος της εξίσωσης, δεν διαθέτει ούτε αυτός μαγικό ραβδί.
Ωστόσο, πιστεύω ότι πρέπει να έχει συνείδηση ότι η στάση που επιδεικνύει, τα μέτρα που λαμβάνει και οι απόψεις που προβάλλει ως μία από τις δύο πλευρές που βρίσκονται στο επίκεντρο του ζητήματος θα μπορούσαν να έχουν ένα είδος «πολλαπλασιαστικού» αποτελέσματος, το οποίο θα άνοιγε το δρόμο για σημαντικά οφέλη.
Για να το πετύχει αυτό, πιστεύω ότι χρειάζεται περισσότερη αυτοπεποίθηση, λίγο περισσότερο θάρρος και μια καλή ομάδα. Θα παρακολουθήσουμε πώς θα λειτουργήσουν οι επιτροπές που ανακοίνωσε στην συνέντευξη τύπου.
Με λίγα λόγια, δεν μπορούμε να πούμε ότι ο Τουφάν Ερχιουρμάν είχε μια πολύ επιτυχημένη πρώτη εκατοντάδα ημερών. Ούτε μπορούμε να πούμε ότι ήταν πολύ ανεπιτυχής. Είναι μια περίοδος προσαρμογής, μια περίοδος που τα πράγματα αρχίζουν να λειτουργούν, και πρέπει να πούμε ότι είναι μια μεταβατική περίοδος.
Ωστόσο, είναι βέβαιο ότι ο Ερχουρμάν είναι ένας Τουρκοκύπριος ηγέτης του οποίου η φήμη αυξάνεται όχι μόνο στο βορρά αλλά και στο νότο, σε μια εποχή που ο Χριστοδουλίδης αντιμετωπίζει σκάνδαλα και τα προβλήματα της προεδρίας της ΕΕ.
Επομένως, βλέπω πολλά οφέλη στην προβολή του εκεί, στις επισκέψεις του και στις δηλώσεις του στον Τύπο.
Ελπίζω ότι θα βρισκόμαστε σε πολύ καλύτερη θέση στη δεύτερη συνάντηση των 100 ημερών…
Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στις 03.02.2026
