Ο αφθώδης πυρετός ανέδειξε αδυναμίες, παραλείψεις και αυταπάτες. Και κυρίως, επιβεβαίωσε για ακόμη μια φορά, την πλάνη της βολικής συνύπαρξης με το άλυτο πολιτικό μας πρόβλημα.
Για χρόνια καλλιεργείται η ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να λειτουργούμε ως κανονικό κράτος, με κανονικές δομές ελέγχου και εποπτείας, μέσα σε ένα μη κανονικό περιβάλλον. Ότι οι ιοί, οι παράνομες διακινήσεις, οι υγειονομικοί κίνδυνοι θα σταματήσουν στην Πράσινη Γραμμή. Όμως, οι ασθένειες δεν αναγνωρίζουν σύνορα, ούτε πολιτικές ευαισθησίες. Η μυωπική προσέγγιση πως «δεν κινδυνεύουμε» επειδή ό,τι συμβαίνει είναι στην άλλη πλευρά, αποδεικνύεται επικίνδυνη – και συχνά καταστροφική.
Δεν άργησε να ξεκινήσει το γνώριμο παιχνίδι της απόδοσης ευθυνών. «Φταίνε οι Τουρκοκύπριοι», ακούστηκε. «Δεν πρόσεχαν και τώρα κόλλησαν και τα δικά μας ζώα». Το ΕΛΑΜ έσπευσε να διακηρύξει ότι δικαιώθηκε, που δεν εισακούσθηκε να κλείσουν τα οδοφράγματα. Ωσάν και ο ιός δείχνει ταυτότητα στο οδόφραγμα για να περάσει στο μερρά μας. Ωσάν να ελέγχονται με συνθήματα και αναρτήσεις ο αέρας, τα πουλιά ή οι εμπορικές ροές.
Η εύκολη εθνικιστική ρητορική λειτουργεί ως μέσο αυτοϊκανοποίησης: μεταθέτει την ευθύνη αλλού και χαϊδεύει αυτιά. Όμως δεν απαντά στο ουσιώδες. Πόσο έγκαιρα ενημερώθηκαν οι αρμόδιες υπηρεσίες; Πόσο συστηματικοί ήταν οι έλεγχοι; Πώς διακινήθηκαν ζωοτροφές και ζώα; Αν πράγματι το φαινόμενο είχε εμφανιστεί από τα μέσα Δεκεμβρίου, γιατί δεν υπήρξε άμεση κινητοποίηση; Ένα συντεταγμένο ευρωπαϊκό κράτος οφείλει να λειτουργεί με υπευθυνότητα, ταχύτητα και λογοδοσία – όχι με υπεκφυγές.
Πρωτίστως, όμως, δεν μπορεί να αγνοείται η πραγματικότητα των διασυνδέσεων. Όταν επιχειρηματικές δραστηριότητες εκτείνονται και στις δύο πλευρές του νησιού, όταν οι οικονομικές ροές είναι –νόμιμα ή παράνομα– διαπλεκόμενες, τότε η επίκληση της «άλλης πλευράς» ως αποδιοπομπαίου τράγου είναι υποκριτική. Το πρόβλημα είναι μεν πολιτικό, αλλά και πρακτικό και καθημερινό.
Μετά από εξήντα χρόνων διαίρεσης δεν μάθαμε ότι στους ανθρώπους μπορείς να βάλεις οδοφράγματα, όχι όμως στον αέρα, στα πουλιά και στα ζώα. Οι ιοί δεν σέβονται ούτε συρματοπλέγματα ούτε αναγνωρίζουν ψευδοκράτη. Και η ουσία δεν βρίσκεται στο αν θα κλείσουν περισσότερα ή λιγότερα περάσματα, ούτε και στην ενίσχυση της διαίρεσης. Βρίσκεται στο αν θα υπάρξει θεσμική, οργανωμένη και διαρκής συνεργασία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων μέσα σε ένα και μόνο κοινό κράτος.
Κάποτε πρέπει να καταλάβουμε πως αυτός ο τόπος είναι πολύ μικρός ακόμη και για ένα κράτος. Και ότι η ασφάλεια της τροφικής μας αλυσίδας, η προστασία της κτηνοτροφίας και η υγεία των πολιτών δεν μπορούν να διχοτομηθούν. Η θεωρία «τζιείνοι ποτζιεί, εμείς ποδά» και «τοίχο στη μέση», όπως και το δόγμα της «δεύτερης καλύτερης λύσης», προδίδουν μεγάλη αφέλεια και όχι πολιτική κατεύθυνση. Και επίσης, έλλειψη συνείδησης της πατρίδας.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 27.02.2026
